100-jarig cultuurcentrum heropent zijn deuren

Het Liers Cultuurcentrum (her)opende op zaterdag 10 oktober 2015 het kleinste en vermoedelijk ook oudste mobiele theater van Vlaanderen. De theaterzaal wordt cc Zeezicht gedoopt. Na een jarenlange studie blijkt de op het eerste zicht atypische naam toch de lading te dekken.

De bevolking was helemaal niet te spreken over dat ‘ijzeren gedrocht'

In 1901 werd het stadsbestuur van Lier voor de verscheurende keuze geplaatst: ofwel een haven, ofwel de allereerste container op Belgisch grondgebied. ‘Beter één vogel in de hand dan tien in de lucht moet het voormalig stadsbestuur gedacht hebben en ze kozen voor de container, ‘vertelt historicus André Ceulemans.  

In 1903 trok Willibrordus Vanheemschut met zijn schuit van Het Nederlandse Rotterdam naar Lier. ‘Over deze periode is weinig geweten, ‘ weet historicus Ceulemans , ‘Er wordt verteld dat de koeien groene melk gaven als ze de container zagen passeren. Maar deze mythe is waarschijnlijk door de mondelinge overlevering bijgekleurd. Ook het feit dat het ging om de allereerste container werd door de stad Mechelen in de jaren ‘50 in twijfel getrokken. Ze claimden dat er in Mechelen al in 1899 een container zou aanwezig geweest zijn maar de bronnen hierover zijn later niet erg betrouwbaar gebleken.’

 

Toen de container in Lier arriveerde had men niet dadelijk een nuttige invulling voor het metalen geweld. Met paard en kar werd de container naar de Grote Markt gebracht en voorlopig geplaatst.  ‘De bevolking was helemaal niet te spreken over dat ‘ijzeren gedrocht’ op hun marktplein,’ vertelt André Ceulemans, ’Omdat de container voortdurend beklad werd, kreeg het toenmalige gemeentebestuur al snel spijt van de container. Op een zekere morgen was deze dan ook verdwenen. Pas jaren later kwam aan het licht dat de container naar het moerasachtige gebied aan de Molpoort gebracht werd. In de hoop dat de container in de moerasgrond zou wegzakken en voor eeuwig zou verdwijnen. Een soort sluikstorten avant-la-lettre,’ lacht de historicus terwijl hij zijn pijp terug probeert aan te steken.

Geestelijke geneugten

De container verdween echter niet in de ondergrond. ‘Schaapsherder Pietje Vanden Broecke had de container aangeslagen als stal voor zijn dieren. Na de grote schapenziekte van 1914 had Pietje maar één schaap meer over en was dus genoodzaakt om het over een andere boeg te gooien,’ vertelt Ceulemans, ‘Hij openende er een zogenaamd ‘paleis der geestelijke geneugten’. Een cultuurcentrum van zijn tijd waar volkszangers en moppentappers een podium kregen. Dat was toen nog allemaal illegaal want cultuur mocht in die tijd nog niet zo openlijk beleefd worden als nu.’

‘De illegale cultuurbeleving werd oogluikend toegestaan. Omdat het gebied rond de container bij hevige regenval soms blank kwam te staan, werd het paleis der geestelijke geneugten ook wel eens smalend ‘t Zeezicht genoemd door de beau monde die zich op die manier distantieerden.’ 

 

‘Tijdens WOII werd het paleis geconfisqueerd door de Nazi’s om dienst te doen als opslagplaats. Na de oorlog raakte de container tijdelijk in onbruik. In de jaren ’60 kent het metalen theater een ongekende revival. Vanuit de jongerenbeweging werd het gebombardeerd tot een soort vrij podium. Het gebied was op dat moment een afvalplaats. Daarom heeft nooit iemand geweten dat de prille Beatles ooit nog in Lier gespeeld hebben, meerbepaald op hun doorreis van Liverpool naar Hamburg. 

Ook Jimi Hendrix en een nog onbekende Bob Dylan gaven het beste van zichzelf tussen het Lierse afval,’ mijmert André Ceulemans, ‘Bob  Dylan sprak na de legendarische passage in Lier: ‘Played in a dumpster but don’t throw me away, please!’ De container werd een begrip in de regio. Er werd zelfs een bekend Berchems café naar vernoemd. 

Rattenbak

Half jaren ’70 kwam de punkbeweging. ‘Onder de naam ‘De Rattenbak’ werd de container als snel een broedplaats van anarchistische ideeën,’ vertelt André Ceulemans,’ Al snel niet zo geliefd bij toen nog erg katholieke Lierenaar, werd de container verzegeld. Omdat de container telkens terug opengebroken werd, besloot het stadsbestuur om zich voor goed van de container te ontdoen. Er werd een grote kuil gegraven en de container was weg.’ 

In 2012 werd er in het huidige cultuurcentrum echter een nieuwe vloer gelegd. Bij deze werken kwam de container terug boven. Na heel wat opzoekwerk werd de container in zijn oorspronkelijke hoedanigheid hersteld. ‘We hebben echter gewacht tot 2015 om dit aan de bevolking bekend te maken’, vertelt Dieter Sermeus, directeur van het Liers Cultuurcentrum, ‘Er moest nog heel wat archeologische onderzoek verricht worden om het historisch belang van de container juist te kunnen inschatten. Op die manier kunnen we meteen ook het 100-jarig bestaan vieren,’ lacht Ivo Andries, schepen van cultuur.  

DELEN VIA